1. Hoe maakt de docent het onderwijs en daarmee de wereld duurzamer?
- CURRICULUM - Betrekt de SDG's in de lespraktijk of werkt samen met docenten van andere vakken - PROFESSIONELE ONTWIKKELING – Docent ontwikkelt representatief en inclusief lesmateriaal of helpt leerlingen met het begrijpen van systemen - OMGEVING – Docent geeft buitenonderwijs of nodigt gastsprekers uit
Sandra Klaperski-van der Wal, universitair docent aan de Radboud Universiteit bij de afdeling Sociale en Cultuurpsychologie, zet zich op inspirerende wijze op heel veel verschillende manieren in voor duurzaamheid in het onderwijs. Zij is betrokken bij veel belangrijke speerpunten. Ten eerste is zij coordinator van de TLC Special Interest Group Sustainability aan de Radboud Universiteit om duurzaamheid te verankeren in het onderwijs van de Radboud. Dit doet Sandra samen met o.a. prof. dr. Edwin van Meerkerk, dr. Marjan Smeulders, en drs. Jaap Rohof. Ze doen dit op meerdere manieren met maandelijkse bijeenkomsten om discussie te voeren om nieuwe stappen te zetten. Ten tweede, en wellicht het belangrijkste streven van Sandra is om duurzaamheidsgeletterdheid bij studenten te bevorderen. Bijvoorbeeld door competenties te ontwikkelen die helpen om de SDG's te behalen. Haar missie is om dergelijke competenties onder te brengen in RU curricula en ook in de eindtermen van de opleidingen, want het zijn mensen die de wereld duurzamer moeten maken en daar moeten ze wel de juiste competenties voor hebben. Deze visie van Sandra is zeer inspirerend. Om daar te komen heeft Sandra met collega's en studenten ook een framework ontwikkeld met betrekking tot de menselijke competenties die nodig zijn om richting een duurzame toekomst te bewegen. Zij werkt hiermee o.a. samen met dr. Saskia van Schaik en samen hebben ze een TLC voucher gekregen om dit prachtige ambitieuze framework op te zetten (https://www.ru.nl/en/projects/strengthening-sustainability-competences-in-students-through-an-innovative-competence-framework). Ten derde geeft Sandraregelmatig cursussen aan docenten binnen de Radboud over hoe ze duurzaamheid meer aandacht kunnen geven binnen hun onderwijs. Hierin neemt Sandra docenten mee om in eenvoudige stappen uit te leggen waarom duurzaamheid een belangrijk thema is voor elke cursus/opleiding en hoe docenten duurzaamheidsgeletterdheid kunnen bevorderen (https://www.ru.nl/en/about-us/events/course-beyond-content-how-to-make-a-real-difference-as-a-teacher). Sandra heeft deze cursus zelf ontwikkeld op basis van haar eigen ervaringen. Ze is zelf docent en weet welke obstakels er voor docenten zijn, met name tijd en werkdruk. Maar Sandra laat in haar teach-the-teacher cursuszien hoe het onderwijs toch duurzamer kan worden. Ten vierde verankert Sandra duurzaamheid ook zelf in haar onderwijs. Namelijk als docent in de bachelor Psychologie, heeft Sandra samen met Illiane Boumans een nieuw B1 vak vormgegeven "Bridging Science and Practice" waar studenten vaardigheden ontwikkelen en duurzaamheid nadrukkelijk aan de orde komt in lijn met haar filosofie en waar ook eventuele uitkomsten over haar competentie raamwerk in kunnen worden opgenomen. Tot slot inspireert Sandra als docent bij de mastervariant gedragsverandering van de Master elk jaar studenten bij het opzetten van interventies bij het verkrijgen van meer duurzaam gedrag. Ze helpt studenten bij de vertaling vanuit psychologische theorieen naar praktische toepassingen en interventies.
2. Hoe betrekt de docent leerlingen en studenten actief bij duurzaam onderwijs?
- CURRICULUM - Betrekt de SDG's in de lespraktijk of werkt samen met docenten van andere vakken - PEDAGOGIEK EN DIDACTIEK - Maakt sociale en/of economische ongelijkheid bespreekbaar of gebruikt ervaringsgerichte werkvormen in de klas - PROFESSIONELE ONTWIKKELING – Docent ontwikkelt representatief en inclusief lesmateriaal of helpt leerlingen met het begrijpen van systemen
In veel van haar ambities met betrekking tot duurzaamheid in het onderwijs betrekt Sandra studenten. Een mooi voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van haar competentie raamwerk voor duurzaamheid (het "CARE framework" https://www.ru.nl/en/staff/lecturers/designing-education/sustainability-in-education). Zij betrekt studenten hierbij door naar hen te luisteren en met hen te discussiëren over welke competenties nodig zijn. Om dit doel te faciliteren en om goede discussies te kunnen hebben met studenten heeft ze (met behulp van een Radboud Centre for Sustainability Challenges seed grant) een prachtig whiteboard laten maken met cardboards van verschillende competenties die studenten kunnen rangordenen op belang voor hun en voor de toekomst. Sandra traint ook student-assistenten om deze discussies met andere studenten te kunnen voeren. Deze student-assistenten worden hierdoor erg enthousiast en op hun beurt ook weer uitdragers van de filosofie van Sandra. Het doel van het project is om een professionele video te maken en te delen die duidelijk maakt dat studenten aan de universiteit competentieontwikkeling belangrijk vinden. Iets wat voor veel WO docenten vaak niet duidelijk lijkt te zijn. Onder het motto: make student voices heard.
3. Hoe helpt de docent leerlingen en studenten om zelf duurzame keuzes te maken en actie te ondernemen (handelingsperspectief)?
- CURRICULUM - Betrekt de SDG's in de lespraktijk of werkt samen met docenten van andere vakken - PROFESSIONELE ONTWIKKELING – Docent ontwikkelt representatief en inclusief lesmateriaal of helpt leerlingen met het begrijpen van systemen
Dit komt op verschillende manieren terug. Het gaat er bij Sandra juist om dat studenten leren wat er nodig is voor duurzaamheid, welke competenties er nodig zijn. Twee voorbeelden waar dit terugkomt: Ten eerste gaat het om de competenties die Sandra studenten wil bijbrengen, bijvoorbeeld in het vak "Bridging Science and Practice" (met Ilianne Boumans) waarin studenten belangrijke vaardigheden leren, zoals samenwerkingsvaardigheden, zelfreflectievaardigheden en communicatievaardigheden. Studenten ontwikkelen hierdoor vaardigheden die ze met zich meedragen en daardoor bij kunnen dragen aan een duurzame toekomst. Ten tweede geeft Sandra haar cursus "Beyond content: how to make a real difference as a teacher" voor docenten. Dus veel docenten zijn dit meer gaan doen en daardoor zijn meer studenten zich duurzamer en bewuster geworden. Sandra deelt deze inzichten ook op edusources zodat iedereen dit kan gebruiken.
4. Hoe inspireert de docent anderen binnen én buiten de school om actief mee te doen aan de verduurzaming van het onderwijs?
- CURRICULUM - Betrekt de SDG's in de lespraktijk of werkt samen met docenten van andere vakken - PEDAGOGIEK EN DIDACTIEK - Maakt sociale en/of economische ongelijkheid bespreekbaar of gebruikt ervaringsgerichte werkvormen in de klas - PROFESSIONELE ONTWIKKELING – Docent ontwikkelt representatief en inclusief lesmateriaal of helpt leerlingen met het begrijpen van systemen
Binnen korte periode is Sandra een belangrijke spil geworden met betrekking tot duurzaamheid binnen de Radboud Universiteit. Door haar aanwezigheid, haar prettige persoonlijkheid en de rustige heldere manier waarop zij uitlegt wat er nodig is voor een duurzame wereld. Ik heb haar pitch gezien bij TLC en die was zeer overtuigend. Haar colleges en praatjes zijn ook zeer overtuigend waardoor zij mensen meekrijgt. Het is mooi dat zij in verschillende gremia zit waardoor zij een spil is geworden in duurzaamheidsonderwijs aan de Radboud Universiteit. Zij heeft niet alleen een prachtige filosofie die nadrukkelijk past bij de Radboud; ze heeft ook de overtuigingskracht. Sandra kan heel helder de problematiek rond klimaatverandering en menselijk gedrag uitleggen, kan inspireren wat mensen zelf kunnen doen om bij te dragen, maar zal nooit met haar vingertje wijzen. Ze luistert.
5. Met wie werkt de docent buiten de school samen?
- Gemeenten - Lokale bedrijven
Op de universiteit probeert zij haar inzichten te delen met veel anderen in allerlei verschillende afdelingen. Dit is al bijzonder, omdat zij binnen korte tijd vanuit haar aanstelling binnen de faculteit Sociale Wetenschappen een zichtbare figuur is geworden voor velen op het gebied van duurzaamheid aan de Radboud. In haar onderwijs en onderzoek is er ook veel contact met organisaties en gemeentes. Bij de scripties die zij begeleidt voor de master gedragsverandering zijn alle studenten onder gebracht bij organisaties en gemeentes buiten de universiteit om op die manier een bijdrage te geven. Deze gaan vaak over klimaatverandering of circulaire economie. Buiten de Radboud werkt Sandra samen met verschillende organisaties die ook duurzaamheid bevorderen zoals Stichting KlimaatGesprekken of Sportainable, een organisatie die de combinatie tussen tussen sport en duurzaamheid bevordert. Deze organisatie probeert sport op een duurzame, verantwoordelijke manier te innoveren en de footprint van sport te verkleinen (zie bijvoorbeeld https://www.sportainable.eco). Sandra is ook verbonden aan de stichting klimaatpsychologie, waarin expertise wordt gedeeld en sprekers zijn verbonden over hoe inzichten uit de psychologie gekoppeld kan worden aan de klimaatcrisis.
6. Vertel waarom je deze docent waardeert en hoe deze docent jou inspireert in het verduurzamen van het onderwijs.
Sandra is een uitermate prettige collega die haar visie over duurzaamheid op een prettige positieve manier uitdraagt en bediscussieert met docenten en studenten waardoor het onderdeel kan worden van het onderwijs. Zij weet alles over duurzaamheid en kan het iedereen uitleggen, maar het is ook vooral haar uitnodigende open houding dat inspireert om over duurzaamheid na te denken en stappen te maken. Zij luistert heel goed naar wat anderen zeggen. Deze empathische houding is nodig voor verandering en voorkomen van verdeeldheid in de samenleving. Ze is binnen een paar jaar een belangrijke spil geworden op de universiteit op het gebied van duurzaamheid. Ze combineert een prettige, sociale persoonlijkheid met haar intelligentie, competentie en haar een goede organisatie-skills. Daarom was ik ook zo blij dat zij als docent de cursus Bridging Science and Practice mede vorm kon geven. Ze kan heel goed uitleggen wat er nodig om studenten van de toekomst op te leiden opdat we een duurzame toekomst tegemoet treden. Nogmaals, haar ambitie reikt verder dan alleen de faculteit sociale wetenschappen, het doel is om iedere student hier de competenties mee te geven voor een duurzame toekomstige samenleving. Dit doel is ook zeer inspirerend. Tot slot, een laatste aspect wat zeer inspirerend is aan Sandra Klaperski-van der Wal. Ze is niet alleen als docent, maar ook in haar onderzoek is ze bezig met duurzaamheidsvraagstukken — ze onderzoekt hoe mensen op een constructieve, niet-polariserende manier met elkaar in gesprek kunnen over klimaatverandering. De inzichten die ze opdoet in haar onderzoek gebruikt ze in haar onderwijs, en omgekeerd vormt haar onderwijs — de discussies en gesprekken die ze heeft met studenten — een belangrijke inspiratiebron voor haar onderzoek. Dus, zij heeft die prijs dubbel en dwars verdiend!