1. Hoe maakt de docent het onderwijs en daarmee de wereld duurzamer?
- CURRICULUM - Betrekt de SDG's in de lespraktijk of werkt samen met docenten van andere vakken - PEDAGOGIEK EN DIDACTIEK - Maakt sociale en/of economische ongelijkheid bespreekbaar of gebruikt ervaringsgerichte werkvormen in de klas - PROFESSIONELE ONTWIKKELING – Docent ontwikkelt representatief en inclusief lesmateriaal of helpt leerlingen met het begrijpen van systemen - ANDERS, ...
Martin Vos is docent en associate lector bij Fontys Educatie. Hij maakt het onderwijs en de wereld duurzamer, omdat hij duurzaamheid niet alleen als thema behandelt, maar als een kernwaarde in het onderwijs verankert. Zijn werk getuigt van visie, daadkracht en samenwerking, waardoor hij een blijvende impact heeft op studenten, collega’s en het bredere onderwijsveld. Dit jaar vervult Martin een belangrijke bijdrage bij de organisatie van de Conferentie Duurzaamheidsdidactiek, een landelijk platform waar lerarenopleiders, didactici en onderwijsontwikkelaars samenkomen om duurzame onderwijsstrategieën te delen. Als medeorganisator en actieve deelnemer stimuleert hij kennisuitwisseling en samenwerking tussen hogescholen, universiteiten en maatschappelijke partners. Hiermee draagt hij bij aan een generatie docenten die leerlingen voorbereidt op een wereld vol complexe duurzaamheidsvraagstukken. Een ander voorbeeld van zijn innovatieve inzet is de introductie van de module Scientific Citizenship in het scheikundeonderwijs. Deze module, die bewust aan het begin van het curriculum is geplaatst, daagt studenten uit om na te denken over hun rol als burger en professional in relatie tot wetenschap en duurzaamheid. Door burgerschapsvorming te koppelen aan bètavakken, laat Martin zien dat duurzaamheid niet beperkt is tot één domein, maar verweven kan worden met alle vakgebieden. Martin werkt nooit alleen. Hij zoekt actief samenwerking met collega’s binnen Fontys en externe partners via landelijke initiatieven zoals curriculum.nu. Zijn netwerk en verbindende kracht zorgen ervoor dat duurzame ideeën niet op papier blijven, maar daadwerkelijk in de praktijk worden gebracht. Martin Vos maakt het onderwijs duurzamer door visie om te zetten in actie, door studenten en docenten te inspireren en door bruggen te slaan tussen onderwijs, onderzoek en samenleving. Zijn werk heeft een zichtbaar effect: een nieuwe generatie leraren die duurzaamheid niet als bijzaak ziet, maar als een essentieel onderdeel van hun onderwijspraktijk.
2. Hoe betrekt de docent leerlingen en studenten actief bij duurzaam onderwijs?
- PEDAGOGIEK EN DIDACTIEK - Maakt sociale en/of economische ongelijkheid bespreekbaar of gebruikt ervaringsgerichte werkvormen in de klas - PROFESSIONELE ONTWIKKELING – Docent ontwikkelt representatief en inclusief lesmateriaal of helpt leerlingen met het begrijpen van systemen
Martin is uitermate reflectief en betrekt studenten actief in zijn onderwijs. Martin laat studenten dilemma’s bespreken in duo’s en kleine groepen, bijvoorbeeld over controversiële onderwerpen zoals glyfosaatverbod, kernenergie of plasticreductie. Zo leren ze kritisch denken, argumenteren en hun eigen visie ontwikkelen. Dit gaat verder dan kennisoverdracht: het draait om persoonsvorming en het ontwikkelen van een professionele identiteit waarin duurzaamheid een kernwaarde is. Daarnaast begeleidt Martin zijn studenten bij het ontwerpen van lesmateriaal en onderwijsconcepten waarin duurzaamheid en burgerschap centraal staan. Ze leren hoe ze deze thema’s kunnen integreren in hun toekomstige lessen, zodat het effect doorwerkt naar het voortgezet onderwijs. Martin begeleidt hen hierbij en koppelt theorie aan praktijk, bijvoorbeeld via Socio-Scientific Issues Based Learning (SSIBL).
3. Hoe helpt de docent leerlingen en studenten om zelf duurzame keuzes te maken en actie te ondernemen (handelingsperspectief)?
- PROFESSIONELE ONTWIKKELING – Docent ontwikkelt representatief en inclusief lesmateriaal of helpt leerlingen met het begrijpen van systemen
Martin betrekt studenten bij landelijke initiatieven zoals curriculum.nu en bij conferenties over duurzaamheidsdidactiek. Hierdoor ervaren studenten dat hun werk niet alleen relevant is voor hun opleiding, maar ook invloed heeft op het bredere onderwijsbeleid. Martin creëert een leeromgeving waarin studenten niet alleen kennis opdoen, maar ook leren hoe ze als toekomstige docenten duurzaamheid en burgerschap kunnen doorgeven aan hun leerlingen. Dit maakt zijn aanpak krachtig en duurzaam.
4. Hoe inspireert de docent anderen binnen én buiten de school om actief mee te doen aan de verduurzaming van het onderwijs?
- CURRICULUM - Betrekt de SDG's in de lespraktijk of werkt samen met docenten van andere vakken - PEDAGOGIEK EN DIDACTIEK - Maakt sociale en/of economische ongelijkheid bespreekbaar of gebruikt ervaringsgerichte werkvormen in de klas - PROFESSIONELE ONTWIKKELING – Docent ontwikkelt representatief en inclusief lesmateriaal of helpt leerlingen met het begrijpen van systemen
Zie vorige antwoorden. Martin leidt leraren op, zowel op bachelor- als op masterniveau. De impact hiervan is groot, wanneer Martin in de opleiding aandacht besteedt aan burgerschap en duurzame ontwikkeling. Daarnaast is Martin landelijk actief, onder andere via curriculum.nu (waarvoor Martin al eerder eens is genomineerd als duurzame docent) en bij de organisatie van het congres over duurzaamheidsdidactiek.
5. Met wie werkt de docent buiten de school samen?
- Anders, ...
Martin werkt vooral samen met onderwijsorganisaties in het hele land en met scholen in de regio. Die samenwerkingen komen tot uitdrukking in zijn onderwijs binnen de bachelor- en masteropleiding leraar scheikunde en de master leren en innoveren, waar hij als docent werkzaam is, en binnen het lectoraat wensbare professionals, waarvoor hij werkzaam is als associate lector.
6. Vertel waarom je deze docent waardeert en hoe deze docent jou inspireert in het verduurzamen van het onderwijs.
Martin draagt al jaren een intrinsieke motivatie uit om (met name in het bèta-onderwijs) op een integrale wijze aandacht te besteden aan burgerschap en duurzame ontwikkeling. Dit doet hij op een onbaatzuchtige wijze, veelal bescheiden, maar met grote inhoudelijke inbreng en visie. Hij weet mensen aan zich te binden en daarmee een bredere beweging voor duurzame ontwikkeling (in het bèta-onderwijs) op gang te brengen.