1. Hoe maakt de docent het onderwijs en daarmee de wereld duurzamer?
- CURRICULUM - Betrekt de SDG's in de lespraktijk of werkt samen met docenten van andere vakken - PEDAGOGIEK EN DIDACTIEK - Maakt sociale en/of economische ongelijkheid bespreekbaar of gebruikt ervaringsgerichte werkvormen in de klas - GEBOUW EN BEDRIJFSVOERING - Verduurzaamt het aanbod in de kantine of Initieert een groen schoolplein - PROFESSIONELE ONTWIKKELING – Docent ontwikkelt representatief en inclusief lesmateriaal of helpt leerlingen met het begrijpen van systemen - OMGEVING – Docent geeft buitenonderwijs of nodigt gastsprekers uit - ANDERS, ...
Leonie Hijne is een duurzame docent in hart en nieren en leeft duurzaamheid in al haar facetten voor, zowel op school als thuis. Zij wijst collega’s en leerlingen hier op een prettige en vanzelfsprekende manier op en vormt met haar eigen levensstijl een inspiratiebron voor de leerlingen: reizen met OV of elektrische auto, veganistisch eten, geen nieuwe spullen kopen. Ook laat zij zich zien bij Klimaatmarsen en is ze op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van biodiversiteit en klimaat. Bonhoeffercollege is voor het 3e jaar lid van Eco-schools en Leonie is van begin af aan nauw betrokken bij het eco-team als begeleider. Ze komt elke week op woensdag in de grote pauze samen met de leerlingen en zorgt dat zij hun ideeën ook kunnen uitvoeren, samen met een aantal andere duurzame collega’s. 1. Curriculum: Leonie heeft het initiatief genomen om een duurzame leerlijn voor klas 1 t/m 4 op te zetten. Zij is de drijvende kracht die het geheel aanstuurt. De leerlijn wordt op maat gemaakt voor de verschillende niveaus. 1 Brugklas project, heeft als onderwerp Biodiversiteit. 2 Tweede klas project heeft als onderwerp Water/Klimaatadaptatie. 3 Derde klas project heeft als onderwerp Energietransitie. 4 Vierde klas project heeft nog geen onderwerp, moet nog worden ontwikkeld. Pedagogiek/Didactiek: Als docent techniek daagt Leonie de leerlingen in haar lessen Techniek en Onderzoeken & Ontwerpen altijd uit om duurzame ontwerpen te maken, bijv. m.b.v. recyclen, upcyclen enz. Ook gaat Leonie het gesprek met de leerlingen aan over het waarom van duurzaamheid en hoe belangrijk het is om spullen her te gebruiken. Met het ecoteam heeft zij geïnventariseerd welke vakken op welke manier duurzaamheid in het curriculum hebben verwerkt. Zij heeft op alle vergaderingen van de 6 teams (brugklas, mavo, havo en vwo onder- en bovenbouw) de resultaten gepresenteerd om op die manier alle lesgevende collega’s op school te bereiken. Gebouw en bedrijfsvoering: Leonie denkt mee over de vernieuwing van het schoolplein en heeft opdrachten geschreven voor Techniek en Technasium-leerlingen om mee te denken over het duurzamere schoolplein. De ontwerpen zijn gepresenteerd aan de schoolleiding en worden deels overgenomen in het plan voor het nieuwe schoolplein: zo komen er op het nieuwe plein een buitenleslokaal en waterdoorlatende tegels. Leonie gaat samen met haar mavoleerlingen bankjes voor op het schoolplein maken van restmateriaal in de techniekles. Er wordt binnenkort een Energiemanagement systeem geplaatst, waarbij Leonie gaat helpen samen met de leerlingen.
2. Hoe betrekt de docent leerlingen en studenten actief bij duurzaam onderwijs?
- CURRICULUM - Betrekt de SDG's in de lespraktijk of werkt samen met docenten van andere vakken - PEDAGOGIEK EN DIDACTIEK - Maakt sociale en/of economische ongelijkheid bespreekbaar of gebruikt ervaringsgerichte werkvormen in de klas - OMGEVING – Docent geeft buitenonderwijs of nodigt gastsprekers uit
Leonie Hijne begeleidt sinds 2023 het eco-team van het Bonhoeffer. Dankzij haar enthousiasme en gedrevenheid zijn de leerlingen van het eco-team ook goed zichtbaar geweest, op het Duurzaamheidsfestival en andere landelijke bijeenkomsten waar Eco-schools vertegenwoordigd waren, maar ook in het meedenken bij landelijke onderzoeken, zoals van het ministerie van OCW vorig jaar schooljaar en Re-tasty dit schooljaar. Zij was een van de drijvende krachten en vaste waardes in de VO Pilot van Eco-schools waaraan het Bonhoeffer heeft deelgenomen vorig schooljaar. Leonie is enorm benaderbaar en de leerlingen zijn al snel om die reden op de hoogte van haar duurzame levensstijl. Ze vragen haar graag om haar mening en zo ontstaat er vaak een mooi (duurzaam) gesprek of vloeit er een duurzame actie samen met de leerlingen uit voort. Leonie geeft niet alleen les in het vak Techniek Natuur en Onderzoek (TNO) maar geeft ook het vak Onderzoeken en Ontwerpen (O&O) op het Technasium en het nieuwe vak Technologie en Toepassing (T&T), de praktijkgericht variant op de mavo. Alle opdrachten voor deze vakken zijn vakoverstijgend en verplicht gericht op duurzaamheid. Een voorbeeld van dit jaar: brugklassen werkten bij O&O aan duurzame verlichting op het lokale industrieterrein aan de overkant van de school om deze Castricummerwerf veiliger én duurzamer kunt maken. Deze leerlingen ontwerpen slimme verlichting voor dit bedrijventerrein. Verlichting die veilig is en overdag energie opwekt via zonnepanelen. Daarmee wordt duidelijk dat energie lokaal kan worden opgewekt en gebruikt zonder onnodige belasting van het elektriciteitsnet. Leerlingen ontdekken niet alleen de technische kant; ze leren ook dat zo’n plan alleen werkt wanneer bedrijven samenwerken
3. Hoe helpt de docent leerlingen en studenten om zelf duurzame keuzes te maken en actie te ondernemen (handelingsperspectief)?
- CURRICULUM - Betrekt de SDG's in de lespraktijk of werkt samen met docenten van andere vakken - PEDAGOGIEK EN DIDACTIEK - Maakt sociale en/of economische ongelijkheid bespreekbaar of gebruikt ervaringsgerichte werkvormen in de klas - PROFESSIONELE ONTWIKKELING – Docent ontwikkelt representatief en inclusief lesmateriaal of helpt leerlingen met het begrijpen van systemen - OMGEVING – Docent geeft buitenonderwijs of nodigt gastsprekers uit
Door actief mee te werken aan het eco-team biedt Leonie leerlingen vanzelfsprekend handelingsperspectief. De acties die leerlingen bedenken worden concreet gemaakt en zo veel mogelijk samen met de leerlingen tot uitvoer gebracht. Zo kwam het eco-team bijvoorbeeld met het idee om, naast drie kledingruilbeurzen, ook een boekenruilbeurs- en kast te introduceren. Leonie gaat direct samen met de leerlingen aan de slag. In eerste instantie was het plan om deze kast te maken van resthout maar toen er te weinig hout beschikbaar bleek zijn de leerlingen zelf naar de Kringloop gegaan en vervolgens in de lessen techniek samen met Leonie de kast omgebouwd tot een bruikbare boekenruilkast. Deze staat in de talengang en wordt goed gebruikt door de collega’s Duits, Engels, Frans en Nederlands. Ook bedacht de leerlingen zelf acties voor de dag en week van de duurzaamheid en heeft Leonie geregeld dat er workshops kwamen: zoals het herstellen van kleding op de naaimachines van school, veganistisch koken met groente van de lokale moestuin, bouwen van nestkastjes. Daarmee wordt de groep binnen en buiten de school steeds zichtbaarder. Zie ook dit artikel: Duurzame week groot groen succes bij Bonhoeffercollege | Al het nieuws uit Castricum Door ook bij de lessen TNO te leren om spullen te repareren zien leerlingen dat zij er zelf voor kunnen zorgen dat spullen langer mee gaan. Op het Technasium is duurzaamheid zoals gezegd een essentieel onderdeel, daarom is Leonie daar ook helemaal op haar plek. Zij weet hier alles van en weet de leerlingen hier enorm in te enthousiasmeren. We hebben een uitwisseling een Eco-school uit Spanje opgezet: vorig jaar mei was Nuestra Señora del Valle uit Ecija een week op bezoek bij onze school met 15 leerlingen en wij gaan in juni naar Spanje met het eco-team voor een tegenbezoek aan deze Eco-school. Leonie staat erop dat we per trein reizen en niet per vliegtuig en heeft deze reis georganiseerd. Zij begeleidt de leerlingen bij deze uitwisseling en is betrokken bij het culturele en duurzame programma van deze uitwisseling.
4. Hoe inspireert de docent anderen binnen én buiten de school om actief mee te doen aan de verduurzaming van het onderwijs?
- CURRICULUM - Betrekt de SDG's in de lespraktijk of werkt samen met docenten van andere vakken - PEDAGOGIEK EN DIDACTIEK - Maakt sociale en/of economische ongelijkheid bespreekbaar of gebruikt ervaringsgerichte werkvormen in de klas - GEBOUW EN BEDRIJFSVOERING - Verduurzaamt het aanbod in de kantine of Initieert een groen schoolplein - OMGEVING – Docent geeft buitenonderwijs of nodigt gastsprekers uit
Door binnen het Technasium samen te werken met collegae van andere vakken krijgt Leonie als vanzelf ook andere collegae mee in haar duurzame kracht. Haar enthousiasme werkt aanstekelijk en door haar hulp aan te bieden daar waar nodig pakken andere docenten zelf ook duurzame acties op. Leonie bruist van de vernieuwende duurzame ideeën. Zij verzint ze niet alleen maar weet ze ook tot concrete acties om te zetten. Voor de open dagen van het Bonhoeffer heeft ze leerlingen vegan koekjes helpen bakken in de keuken van het Technasium om uit te delen aan de bezoekers. De binnentuinen van ons 'Natuurlijk Bonhoeffer' zijn ecologisch ontworpen en worden beheerd door Landschap Noord-Holland. Door interventie van Leonie wordt het snoeiwerk niet meer weggebracht, maar krijgt het een plekje op een braak stuk liggend grond op het schoolplein. Hierdoor kunnen de brugklasleerlingen volgend schooljaar onderzoek doen naar de biodiversiteit rondom school als onderdeel van de Duurzame Leerlijn: Dood hout leeft. Samen met leerlingen heeft zij er voor gezorgd dat er nu ook een voederplank staat. In het artikel dat helemaal onderaan als link is toegevoegd wordt de aftrap van de duurzame leerlijn beschreven, toen in de activiteitenweek 12 brugklassen van start gingen met het project Dood Hout Leeft, in en om het bezoekerscentrum de Hoep en rondom de school, om de resultaten te vergelijken. Deze duurzame leerlijn is vakoverstijgend en schoolbreed, dus wordt aangeboden in alle afdelingen mavo, havo en vwo. De leerlingen worden niet alleen bewust van hun eigen omgeving, maar leren ook onderzoeksmethodes aan. Daarnaast worden de opdrachten niet alleen gekoppeld aan de voor de hand liggende vakken, zoals AK, BIO, NAT, etc. maar worden ook de talen en art erbij betrokken.
5. Met wie werkt de docent buiten de school samen?
- Ouders van leerlingen - Gemeenten
Leonie heeft samen met de gemeente BUCH, afvalverwerker GP Groot en SE Lab het project Tiny House vorm gegeven eervorig schooljaar. Leerlingen uit de brugklas ontwierpen een Tiny House en de leerlingen van mavo 3/4 bouwden deze op in een afgedankte bouwkeet met enkel materiaal uit de circulaire bouwhub van GP Groot. zie ook het artikel hierover helemaal onderaan. Het project is inmiddels het paradepaardje van de gemeente om te laten zien wat er allemaal mogelijk is met het materiaal van de bouwhub van GP Groot. Voor alle eerder genoemde vakken waarin Leonie les geeft wordt de samenwerking gezocht met externe partijen. Als voorbeeld: het Hout & Meubileringscollege in Amsterdam (voor interieur van Tiny House) Verder ontwikkelt zij (samen met een aantal duurzame collega's van andere vakken), i.s.m. een duurzame leerlijn. Hierin wordt ook de samenwerking gezocht met de bedrijven uit Castricum, Calorie Business. Zij leveren input voor het onderwerp in klas 3: energietransitie. Zie hier uit de uitleg op de site van Calorie Business zelf, met Leonie, helemaal onderaan. In dit filmpje onderaan wordt o.a. Leonie geinterviewd door een Denktank jongere van Calorie Castricum over de samenwerking met het eco-team.
6. Vertel waarom je deze docent waardeert en hoe deze docent jou inspireert in het verduurzamen van het onderwijs.
Wij (Babette Cillekens, afdelingsleider vwo bovenbouw, verantwoordelijk voor Duurzaamheid op het Bonhoeffercollege en Louise Rijnierse, projectleider Duurzaamheid van het SVOK) waarderen Leonie enorm vanwege haar enorme gedrevenheid om de wereld beter achter te laten en leerlingen (en collega's) daarin mee te nemen. Zij geeft met haar hele groene hart om de natuur en in al haar acties zie je de enorme liefde voor de natuur terug. Die liefde geeft ze ook daar aan de leerlingen. In het onderwijs leiden we leerlingen op tot de burgers van morgen en Leonie laat zien hoe we hierin het verschil kunnen maken. Dat inspireert ons ook om daarin net die stap extra te maken. Leonie is bescheiden, treedt niet snel op de voorgrond maar hopelijk ziet de jury dat we binnen het Bonhoeffer te maken hebben met een unieke duurzame docent. Op onze school is geen kantine, maar Leonie heeft er wel voor gezorgd dat collega’s een veganistische lunch of diner krijgen op een studiedag of met kerst. Hoe? Gewoon, door het te blijven vragen en uit te leggen. Leerlingen krijgen voor hun inzet soms een broodje kroket (na de Open Dag bijvoorbeeld) en sinds Leonie zijn er ook altijd vegetarische kroketten bij. Leonie Hijne is vorig jaar ook aangemeld als Duurzame Docent door Eva Mientjes (SME), zie het bestand hieronder. In het bestand hieronder zit een van de filmpjes die de leerlingen van het eco-team onder Leonies bezielende leiding maakte over duurzaamheid bij de verschillende vakken op het Bonhoeffer.