Onderwijstype: Voortgezet onderwijs
School: De Nieuwste School
Jaar van aanmelding: 2020

ls er érgens moet worden nagedacht over wat voor wereld we willen in de toekomst, dan is het binnen het onderwijs, maar dat gebeurt te weinig. De grote discussies gaan vooral over de vorm. Wat is de beste methode? Het lesboek digitaal of niet? Het onderwijs wordt keer op keer gepresenteerd als een manier om je aan te passen. Op de vele onderwijscongressen presenteren trendwatchers ons de arbeidsmarkt van de toekomst en de noodzakelijke 21st century skills. De centrale vraag luidt steeds: welke kennis en vaardigheden heeft een leerling die nu naar school gaat straks nodig, als hij voor het eerst solliciteert? Het is precies de verkeerde vraag.

Eigenlijk zouden we een heel andere vraag moeten stellen: welke kennis en vaardigheden willen we onze leerlingen meegeven waarmee ze onze wereld in de toekomst op een verantwoorde manier zullen vormgeven?

Bovenstaande tekst komt uit een artikel www.vernieuwenderwijs.nl/eerst-je-curriculum-dan-je-pta van Ilona en Reinier, twee aardrijkskundedocenten op De Nieuwste School. In dit artikel beschrijven zij hun drijfveer en onderwijsvisie. De vraag ‘hoe onze wereld op een verantwoorde manier vorm te geven’ is steeds het startpunt bij het vormgeven van hun lessen. 

Dat dit niet bij grote woorden blijft, blijkt uit onderstaande voorbeelden

De heetste stad. In 2018 was Tilburg eventjes de heetste stad van Europa, voornamelijk als gevolg van het extreme hitte eiland effect. We kunnen onze steden echter voorbereiden op de toekomst en/of voorkomen dat dit nog eens zal gebeuren. In dit thema maken brugklasleerlingen een plan (én voeren dit waar mogelijk uit), om Tilburg, koeler en klimaatadaptiever te maken. Er zijn in de omgeving al heel wat stoeptegels uit straten en tuinen verdwenen en vervangen door plantjes!

Strijd om de suiker. Tijdens dit thema buigen bovenbouwleerlingen zich over het wereldvoedselvraagstuk. Zij zoomen in op suiker. Gedurende drie weken duiken leerlingen in een rollenspel om tot een nieuw wereldsuiker handelsakkoord te komen. Hierbij verplaatsen ze zich in de rollen van de WTO, arme en rijke boeren, supermarktketens, consumenten en overheden. In de slotconferentie moet een duurzaam akkoord gesloten worden… een bijna onmogelijke opgave. 

Post fossil city. Wat hoor je, ruik je, voel je en zie je in jouw ideale stad van de toekomst? In dit thema gaan 4 havo/vwo leerlingen in samenwerking met de Urban Future Studio van de Universiteit Utrecht met deze vragen aan de slag. En wat blijkt… in de ogen van de leerlingen is de stad van de toekomst, groen, duurzaam, leefbaar, schoon, etc… En hier begint het onderzoek pas. Want wat moeten we NU doen om die gewenste fossielvrije stad van de toekomst te bereiken?’

Best of times, worst of times. Elk jaar of decennium kan een kantelpunt zijn in de geschiedenis. Welke van de huidige trends gaan we over 50 jaar zien als kantelpunt in de geschiedenis? En hoe reageerden we daarop? In dit thema bestuderen 5 vwo leerlingen een ontwikkeling die de loop van onze nabije geschiedenis zal gaan bepalen (klimaatverandering, opkomst china, energietransitie, corona). 

In deze projecten verweven Ilona en Reinier de kennis die leerlingen nodig hebben om uiteindelijk hun examen te halen, het ondenkbare te bedenken én alternatieve toekomsten te verbeelden!